Wednesday, June 17, 2026

ЁЯОЧ️рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд╢ोрд░ा рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рднूрдоिрд╣ाрд░ рдЬрдоींрджाрд░ों рдХी рднूрдоिрдХा: 17рд╡ीं рд╕рджी рдХा рдбрдЪ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдпЁЯОЧ️ЁЯОЧ️

ЁЯОЧ️рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд╢ोрд░ा рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рднूрдоिрд╣ाрд░ рдЬрдоींрджाрд░ों рдХी рднूрдоिрдХा: 17рд╡ीं рд╕рджी рдХा рдбрдЪ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдпЁЯОЧ️ЁЯОЧ️ рдк्рд░рд╕्рддुрддि рдЕрд░рд╡िंрдж рд░ॉрдп 17рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдХा рдмिрд╣ाрд░ рднाрд░рддीрдп рдЙрдкрдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХे рд╕рдмрд╕े рд╕рдоृрдж्рдз рдФрд░ рд░рдгрдиीрддिрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдХेंрдж्рд░ों рдоें рд╕े рдПрдХ рдеा। рдоुрдЧ़рд▓ рд╢ाрд╕рди рдХे рдЕрдзीрди рдкрдЯрдиा рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХा рдПрдХ рдРрд╕ा рдоुрдЦ्рдп рдХेंрдж्рд░ рдмрдирдХрд░ рдЙрднрд░ा, рдЬिрд╕рдиे рдпूрд░ोрдкीрдп рд╢рдХ्рддिрдпों рдХो рдЕрдкрдиी рдУрд░ рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХिрдпा। рдЗрд╕ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рд╣ोрдб़ рдоें рдбрдЪ рдИрд╕्рдЯ рдЗंрдбिрдпा рдХंрдкрдиी (VOC) рдиे рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдИ। рдбрдЪ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдиे рдЬрдм 1632 рдоें рдкрдЯрдиा рдоें рдЕрдкрдиी рдкрд╣рд▓ी рдлैрдХ्рдЯ्рд░ी рд╕्рдеाрдкिрдд рдХी, рддो рдЙрдирдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЧрдирдкाрдЙрдбрд░ (рдмाрд░ूрдж) рдмрдиाрдиे рдоें рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╢ोрд░ा (Saltpetre), рдЕрдлीрдо рдФрд░ рд╕ूрддी рд╡рд╕्рдд्рд░ рдЦрд░ीрджрдиा рдеा। рдЗрд╕ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдпाрдд्рд░ा рдХे рджौрд░ाрди рдбрдЪों рдХा рд╕ाрдордиा рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдЬिрди рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рд╕्рдеाрдиीрдп рд╢ाрд╕рдХों рдФрд░ рднू-рд╕्рд╡ाрдоिрдпों рд╕े рд╣ुрдЖ, рд╡े рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЧंрдЧा рдШाрдЯी рдХे рднूрдоिрд╣ाрд░ (рдмाрднрди) рдФрд░ рд░ाрдЬрдкूрдд рдЬрдоींрджाрд░ рдеे। 1630 рд╕े 1680 рдХे рдмीрдЪ рдХे рдбрдЪ рд░िрдХॉрд░्рдб्рд╕ рдЗрди рдЬрдоींрджाрд░ों рдХी рддाрдХрдд, рдЙрдирдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдФрд░ рдбрдЪ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рдЙрдирдХे рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХा рдПрдХ рд╕рдЬीрд╡ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рд╣ैं। рдбрдЪ рд░िрдХॉрд░्рдб्рд╕ рдФрд░ рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬों рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рддे рд╕рдордп рдпрд╣ рд╕рдордЭрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рдХि "рднूрдоिрд╣ाрд░" рд╢рдм्рдж рдХा рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдФрд░ рдмрдб़े рдкैрдоाрдиे рдкрд░ рдк्рд░рдпोрдЧ 19рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдЙрдд्рддрд░ाрд░्рдз рдоें рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ, рдЬрдмрдХि "рдмाрднрди" рд╢рдм्рдж 18рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдбрдЪ-рдл्рд░ांрд╕ीрд╕ी рд░िрдХॉрд░्рдб्рд╕ рдоें рдЕрдзिрдХ рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓рддा рд╣ै। 1630 рд╕े 1680 рдХे рд╢ुрд░ुрдЖрддी рджौрд░ рдоें, рдбрдЪ рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕्рдеाрдиीрдп рдЬाрддिрдпों рдХे рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдЕंрддрд░ рд╕े рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдкрд░िрдЪिрдд рдирд╣ीं рдеे। рдЗрд╕рд▓िрдП, рдбрдЪ рджैрдиिрдХ рдбाрдпрд░िрдпों (Dagh-Register) рдФрд░ рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдкрдд्рд░ों рдоें рдЗрди рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдЬрдоींрджाрд░ों рдХे рд▓िрдП "Brahmanen" (рдм्рд░ाрд╣्рдордг), "High-caste Gentues" (рдЙрдЪ्рдЪ рдЬाрддि рдХे рд╣िंрджू), "Local Lords", рдпा "Country Powers" (рд╕्рдеाрдиीрдп рдХ्рд╖рдд्рд░рдк) рдЬैрд╕े рд╢рдм्рджों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЧрдпा। рдпे рд╕ंрджрд░्рдн рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рдбрдЪ рдЬिрди "рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдЬрдоींрджाрд░ों" рд╕े рдмाрдд рдпा рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░ рд░рд╣े рдеे, рд╡े рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдЗрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рднूрдоिрд╣ाрд░/рдмाрднрди рдЬрдоींрджाрд░ рд╣ी рдеे рдЬो рдХृрд╖ि рдФрд░ рд╕ैрди्рдп рдиिрдпंрдд्рд░рдг рджोрдиों рд╕ंрднाрд▓рддे рдеे। рд╢ोрд░ा рд╡्рдпाрдкाрд░ рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рд╡ाрдпрдд्рддрддा рдкрдЯрдиा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХे рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдЗрд▓ाрдХे, рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рд╕ाрд░рдг, рддिрд░рд╣ुрдд, рднोрдЬрдкुрд░ рдФрд░ рдЯिрдХाрд░ी рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░, рд╢ोрд░ा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХे рдЧрдв़ рдеे। рдбрдЪ рдИрд╕्рдЯ рдЗंрдбिрдпा рдХंрдкрдиी рдХो рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХेрд╡рд▓ рдоुрдЧ़рд▓ рд╕ूрдмेрджाрд░ (рдЧрд╡рд░्рдирд░) рдХी рдЕрдиुрдорддि рд╣ी рдХाрдлी рдирд╣ीं рдеी, рдмрд▓्рдХि рдЙрди्рд╣ें рдЗрди рд╕्рдеाрдиीрдп рдЬрдоींрджाрд░ों рд╕े 'рдкрд░рд╡ाрдиा' (рдЕрдиुрдорддि рдкрдд्рд░) рднी рд▓ेрдиा рдкрдб़рддा рдеा। 1650 рдФрд░ 1660 рдХे рджрд╢рдХों рдХे рдбрдЪ рд░िрдХॉрд░्рдб्рд╕ рд╕े рдкрддा рдЪрд▓рддा рд╣ै рдХि рдЧंрдЧा рдирджी рдХे рджोрдиों рдХिрдиाрд░ों рдкрд░ рдЗрди рдЬрдоींрджाрд░ों рдХा рдХрдб़ा рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдеा। рдЪूंрдХि рд╢ोрд░ा рдХो рдиाрд╡ों рдХे рдЬрд░िрдП рд╣ी рд╣ुрдЧрд▓ी (рдмंрдЧाрд▓) рдФрд░ рд╡рд╣ां рд╕े рдпूрд░ोрдк рднेрдЬा рдЬाрддा рдеा, рдпे рдЬрдоींрджाрд░ рдбрдЪ рдиाрд╡ों рд╕े рднाрд░ी рдЪुंрдЧी рдпा рдЯैрдХ्рд╕ (Tolls) рд╡рд╕ूрд▓рддे рдеे। рдпрджि рдбрдЪ рд╡्рдпाрдкाрд░ी рдЯैрдХ्рд╕ рджेрдиे рд╕े рдордиा рдХрд░рддे, рддो рдЬрдоींрджाрд░ рдЕрдкрдиी рд╕ैрди्рдп рддाрдХрдд рдХे рдмрд▓ рдкрд░ рдЙрдирдХी рдиाрд╡ों рдХो рд░ोрдХ рд▓ेрддे рдеे। рдбрдЪों рдХे рд▓िрдП рдпे рдЬрдоींрджाрд░ "Troublesome but necessary" (рдкрд░ेрд╢ाрдиी рдкैрджा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд▓ेрдХिрди рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рд▓िрдП рдмेрд╣рдж рдЬрд░ूрд░ी) рдеे, рдХ्рдпोंрдХि рдЬрдоींрджाрд░ों рдХी рдорд░्рдЬी рдХे рдмिрдиा рдмिрд╣ाрд░ рд╕े рд╢ोрд░ा рдмाрд╣рд░ рд▓े рдЬाрдиा рдиाрдоुрдордХिрди рдеा। рд╕ैрди्рдп рд╢рдХ्рддि рдФрд░ рдоुрдЧ़рд▓ рд╕рдд्рддा рдХो рдЪुрдиौрддी 17рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдбрдЪ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдЗрд╕ рдмाрдд рдХी рднी рдЧрд╡ाрд╣ी рджेрддे рд╣ैं рдХि рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдпे рдЙрдЪ्рдЪ-рдЬाрддीрдп рдЬрдоींрджाрд░ рдХेрд╡рд▓ рднू-рд╕्рд╡ाрдоी рдирд╣ीं рдеे, рдмрд▓्рдХि рд╡े рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд░ाрдЬाрдУं рдХी рддрд░рд╣ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХрд░рддे рдеे। рдЙрдирдХे рдкाрд╕ рдЕрдкрдиी рд╣рдеिрдпाрд░рдмंрдж рдиिрдЬी рд╕ेрдиाрдПं (Armed Militias) рдФрд░ рдоिрдЯ्рдЯी рддрдеा рдкрдд्рдерд░ों рдХे рдордЬрдмूрдд рдХिрд▓े рдеे। рдЬрдм рдХрднी рдбрдЪ рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рдФрд░ рдЬрдоींрджाрд░ों рдХे рдмीрдЪ рдЯैрдХ्рд╕ рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╡िрд╡ाрдж рдЧрд╣рд░ाрддा рдеा, рддो рдбрдЪों рдХो рдоुрдЧ़рд▓ рд╕ूрдмेрджाрд░ рд╕े рд╕ैрди्рдп рдорджрдж рдХी рдЧुрд╣ाрд░ рд▓рдЧाрдиी рдкрдб़рддी рдеी। рдпрд╣ рд╕्рдеिрддि рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै рдХि рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоुрдЧ़рд▓ рд╕рдд्рддा рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рдЬрдоीрди рдФрд░ рдирджी рдоाрд░्рдЧों рдкрд░ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдЗрди्рд╣ीं рд╕्рдеाрдиीрдп рднूрдоिрд╣ाрд░ рдФрд░ рд░ाрдЬрдкूрдд рдЬрдоींрджाрд░ों рдХा рдеा। рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕ंрджрд░्рдн рдФрд░ рдк्рд░рдоाрдг рдЗрд╕ рдХाрд▓рдЦंрдб рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рдк्рд░рдоाрдгिрдд рдХрд░рдиे рдоें рдЖрдзुрдиिрдХ рдЗрддिрд╣ाрд╕рдХाрд░ों рдФрд░ рдЖрд░्рдХाрдЗрд╡्рд╕ рдХी рдмрдб़ी рднूрдоिрдХा рд╣ै: рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░ рдУрдо рдк्рд░рдХाрд╢ рдХी рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдкुрд╕्рддрдХ 'The Dutch East India Company and the Economy of Bengal, 1630–1720' рдХे рдЕрдз्рдпाрдп 4 рдФрд░ 5 рдоें рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рд╡िрд╡рд░рдг рд╣ै рдХि рдХैрд╕े рдкрдЯрдиा рдХे рд╢ोрд░ा рд╡्рдпाрдкाрд░ рдоें рд╕्рдеाрдиीрдп рдЬрдоींрджाрд░ों рдХा рджрдЦрд▓ рдбрдЪ рдХंрдкрдиी рдХी рд░ाрддों рдХी рдиींрдж рдЙрдб़ा рджेрддा рдеा। рдиीрджрд░рд▓ैंрдб्рд╕ рдХे VOC Archives (The Hague) рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдкрдЯрдиा рдлैрдХ्рдЯ्рд░ी рдХे Dagh-Register рдЗрд╕ рдмाрдд рдХे рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╕्рд░ोрдд рд╣ैं рдХि рдХैрд╕े 1670 рдХे рджрд╢рдХ рддрдХ рдЖрддे-рдЖрддे рдЗрди рдЬрдоींрджाрд░ों рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े "Brahmanen" (Brahmanen zamindars) рдХрд╣рдХрд░ рд╕ंрдмोрдзिрдд рдХिрдпा рдЬाрдиे рд▓рдЧा рдеा। рд╕ंрдХ्рд╖ेрдк рдоें рдХрд╣ा рдЬाрдП рддो 1630-1680 рдХे рдмीрдЪ рдХा рдХाрд▓рдЦंрдб рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд╕्рдеाрдиीрдп рдЬрдоींрджाрд░ों рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рд╕ैрди्рдп рд╢рдХ्рддि рдХे рдЙрдд्рдеाрди рдХा рдХाрд▓ рдеा। рдбрдЪ рд░िрдХॉрд░्рдб्рд╕ рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдкुрдЦ्рддा рд╕рдмूрдд рд╣ैं рдХि 17рд╡ीं рд╕рджी рдоें рднी рдЗрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рднूрдоिрд╣ाрд░/рдмाрднрди рдЬрдоींрджाрд░ рдЧंрдЧा рдШाрдЯी рдХे рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рддंрдд्рд░ рдХो рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рд░рд╣े рдеे। рднрд▓े рд╣ी рдбрдЪों рдиे рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиी рднाрд╖ा рдоें "Brahmanen" рдпा "High-caste Landlords" рд▓िрдЦा, рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдХा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ, рднौрдЧोрд▓िрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрд╡рд░рдг рд╕ीрдзे рддौрд░ рдкрд░ рдЗрд╕ी рд╡рд░्рдЧ рдХी рдУрд░ рдЗрд╢ाрд░ा рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ी рд╕ंрдмंрдз рдЖрдЧे рдЪрд▓рдХрд░ 18рд╡ीं рд╕рджी (1700-1750) рдоें рдФрд░ рдЧрд╣рд░ा рд╣ुрдЖ, рдЬрдм рдпूрд░ोрдкीрдп рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬों рдоें рдЗрди рдЬрдоींрджाрд░ों рдХे рд▓िрдП рд╕्рдеाрдиीрдп рдиाрдо "Babhan" рдЕрдзिрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдФрд░ рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХे рд╕ाрде рджрд░्рдЬ рд╣ोрдиे рд▓рдЧा।

No comments: